Persoonlijkheidsrechten

Als maker van een werk heeft u persoonlijkheidsrechten. Deze rechten vallen onder het auteursrecht en hebben betrekking op de band die bestaat tussen de maker en het werk. Dat klinkt wellicht als enigszins grijs gebied, maar het is bedoeld om de reputatie van de maker te beschermen. De persoonlijkheidsrechten worden daarom ook wel de morele rechten genoemd. Uw reputatie wordt immers in grote mate bepaald door uw werk. Wanneer uw werk dus zonder uw toestemming wordt veranderd of beschadigd, of wanneer uw naam niet vermeld wordt bij een publicatie, kan dat schade aan uw reputatie tot gevolg hebben. Zoals het woord al zegt, zijn de persoonlijkheidsrechten op u persoonlijk van toepassing. Dat houdt in dat u deze rechten niet kunt overdragen aan anderen. Ook wanneer u uw auteursrecht overdraagt, blijven de persoonlijkheidsrechten voor u van kracht. Maar welke rechten heeft u nu eigenlijk op grond van deze persoonlijkheidsrechten?

Naamsvermelding

De persoonlijkheidsrechten zijn één van de drie rechten die onder de noemer van het auteursrecht vallen, namelijk naast het recht om uw werk openbaar te maken en het recht om uw werk te verveelvoudigen. De persoonlijkheidsrechten houden onder andere in dat u het recht heeft om u te verzetten wanneer uw naam niet of onjuist wordt gebruikt. Dat wil zeggen dat u een naamsvermelding kunt eisen bij uw werk en dat u bezwaar kunt maken als uw werk onder een andere naam openbaar wordt gemaakt. Ook als uw werk zonder naam wordt gepubliceerd kunt u hier tegenin gaan.

Verandering of verminking

Wanneer uw werk door anderen wordt veranderd of wanneer het wordt verminkt, kunt u daar ook tegen optreden op grond van de persoonlijkheidsrechten. Stel dat iemand uw schilderij, beeld of foto’s bekladt of dat er hele happen uit uw verhaal worden gehaald, waardoor dit voor u niet meer acceptabel is. U kunt zich dan beroepen op de persoonlijkheidsrechten. Bij het aanbrengen van veranderingen in uw werk, zal uw bezwaar echter alleen worden toegekend wanneer de veranderingen onredelijk zijn. Als uw ingezonden brief in een tijdschrift wordt gepubliceerd, maar door de redactie wel is ingekort, maakt u bijvoorbeeld weinig kans om u op uw rechten te beroepen. Dit zal hoogstwaarschijnlijk beoordeeld worden als een wijziging die in alle redelijkheid, zonder uw toestemming, gedaan mag worden en waarmee uw morele rechten dus niet geschonden worden.

Uw rechten overdragen

Hoewel het auteursrecht overdraagbaar is, blijven de persoonlijkheidsrechten in principe altijd bij u liggen. Overdragen van het auteursrecht betekent dus dat u alleen afstand doet van uw recht om uw werk te verveelvoudigen en openbaar te maken. U blijft echter het recht houden om u te verzetten tegen een onjuiste naamsvermelding en tegen onredelijke veranderingen of verminkingen van uw werk. Op deze manier kunt u uw reputatie blijven beschermen, ook nadat u de auteursrechten van uw werk aan een ander heeft overgedragen.

Wanneer u om welke reden dan ook uw persoonlijkheidsrechten wil opgeven, kan dat slechts in beperkte mate. Omdat persoonlijkheidsrechten niet op een andere persoon kunnen worden overgedragen, kunt u er alleen afstand van doen. Dat geldt voor het recht op naamsvermelding en voor het recht om bezwaar te maken tegen veranderingen in uw werk. U kunt echter geen afstand doen van het recht om op te treden tegen verminking van uw werk. U blijft dit recht dus altijd behouden. Na uw overlijden vervallen de persoonlijkheidsrechten, tenzij u de vererving van deze rechten expliciet geregeld heeft. Dat wil zeggen dat u in een testament iemand heeft aangewezen die uw persoonlijkheidsrechten erft.

Is er inbreuk gemaakt op uw auteursrecht of vermoedt u dat uw persoonlijkheidsrechten zijn geschonden? Onze juristen en advocaten kunnen uw situatie deskundig beoordelen en geven u graag advies over de juridische stappen die u kunt ondernemen. Neem voor meer informatie vrijblijvend contact met ons op.