Wat wordt niet beschermd?

Het auteursrecht is van toepassing op een zeer breed scala aan werken van uiteenlopende soort, van romans tot beelden en van grafische ontwerpen tot een toneelvoorstelling. Maar net zo belangrijk als de vraag wat er binnen het auteursrecht valt, is de vraag wat erbuiten valt. Want hoewel uw specifieke werk wellicht wel beschermd wordt door het auteursrecht, geldt dat niet voor de gegevens of feiten die u deelt of voor de theorie die u heeft bedacht. Maar hoe zit dit nu precies en wat wordt er niet door het auteursrecht beschermd?

Wel het werk, niet de theorie

Het auteursrecht beschermt uw oorspronkelijke werk. De theorie of de ideeën die daarachter schuilen, vallen daar echter niet onder. Stel dat u een theorie heeft bedacht op het gebied van de sociale psychologie en u schrijft hier een wetenschappelijk artikel over. Dan heeft u het auteursrecht over dat artikel, wat betekent dat niemand zonder uw toestemming daarmee aan de haal mag gaan. U beslist dus of het artikel openbaar wordt gemaakt of wanneer het mag worden verveelvoudigd. Een ander mag niet zomaar uw tekst kopiëren en daar zijn eigen naam onder zetten of uw artikel openbaar maken. Uw theorie daarentegen is niet beschermd. Dat houdt in dat het iedereen vrij staat om over uw theorie te schrijven, zolang uw tekst, of delen daarvan, maar niet worden gekopieerd. Maar wanneer iemand in eigen bewoordingen over uw theorie schrijft, wordt uw auteursrecht dus niet geschonden. Hetzelfde principe gaat op voor ideeën of concepten. Wanneer iemand een eigen invulling geeft aan het idee van een ander, dan is dat geen inbreuk op het auteursrecht. Alleen uw eigen tastbare uitwerking van een idee kan door het auteursrecht worden beschermd.

Journalistiek en wetenschap

Zowel in de journalistiek als in de wetenschap heeft u vaak te maken met het verwerken van bepaalde feiten en gegevens. De uitslag van een wetenschappelijk onderzoek is bijvoorbeeld gebaseerd op een dataverzameling, en een journalist schrijft op basis van bepaalde gegevens een artikel. Ook hierbij geldt dat het uiteindelijke, oorspronkelijk werk beschermd wordt door het auteursrecht, maar de achterliggende gegevens niet. Iemand anders mag dus dezelfde gegevens gebruiken om bijvoorbeeld een eigen artikel te schrijven.

Hetzelfde gaat op voor feiten. Dit ziet u veelvuldig in de journalistiek. Stel dat de regering een bepaalde wet heeft aangenomen. Dit is dan een feit waar diverse journalisten over schrijven. Op het feit zelf rust immers geen auteursrecht, maar dat geldt wel voor de artikelen die worden geschreven. Afhankelijk van het feit dat ten grondslag ligt aan het artikel, is de ruimte voor creativiteit echter in meer of mindere mate beperkt. Dat leidt er soms toe dat het uiteindelijke werk van verschillende makers erg op elkaar lijkt. Wanneer een feit de creativiteit sterk beperkt, neem bijvoorbeeld de uitslag van een sportwedstrijd, dan vervalt het auteursrecht. Zo’n score kan immers niet op een andere manier omschreven worden.

Trends en techniek

Ook trends of stijlen worden niet beschermd door het auteursrecht. Dat geldt voor trends op alle soorten gebieden, zoals in de modewereld, in muziekstijlen of woondesign. Als de ene designer een industriële lamp maakt, mag een andere designer dat ook doen, zolang hij de lamp maar volgens eigen invulling creëert. Maar u mag niet zomaar een rugzak maken met het originele logo van een andere maker erop. Het concept, of de stijl, van de rugzak is niet beschermd, maar het logo wel.

Sommige werken bevatten onderdelen die nodig zijn om een bepaald resultaat te behalen. Een zaag kan bijvoorbeeld niet zonder zaagblad. Dat technische onderdeel is dan ook niet auteursrechtelijk beschermd, wat betekent dat iedereen hetzelfde zaagblad mag maken. Het handvat van de zaag is echter een ander verhaal. Als u een oorspronkelijk, creatief handvat heeft gemaakt, dan rust daar wel auteursrecht op. Een ander mag dus wel hetzelfde zaagblad gebruiken, maar zal een eigen handvat moeten bedenken.

Alleen het oorspronkelijke werk

Buiten het auteursrecht vallen dus alle theorieën, ideeën, concepten, feiten, gegevens, trends en stijlen die aan uw werk ten grondslag liggen. Alleen uw oorspronkelijk werk is beschermd. Technische onderdelen die nodig zijn om een bepaald resultaat te halen, zijn eveneens niet beschermd door het auteursrecht. Een laatste categorie die buiten dit recht valt is overheidsinformatie, zoals wetten, verordeningen en administratieve mededelingen, maar ook juridische uitspraken. Deze informatie is in principe niet auteursrechtelijk beschermd, tenzij dit nadrukkelijk anders is aangegeven.

Is een ander met uw theorie of concept aan de haal gegaan en denkt u dat er sprake is van inbreuk op uw auteursrecht? Neem dan contact op met onze juristen en advocaten. Wij kunnen beoordelen of er sprake is van bescherming door het auteursrecht en kunnen u adviseren over eventuele juridische acties die u kunt ondernemen.